|
Bài phỏng vấn của VNN với hiệu trưởng trường Harvard
(lược trích)
VietNamNet : Ông là người đứng đầu một trường
đại học lớn trên toàn cầu và hệ thống giáo dục đại học ở Hoa Kỳ đang là mẫu h́nh thực tế trên thế giới. Đâu là những yếu tố cho sự thành công của mô h́nh giáo dục đại học của Hoa Kỳ? Sự thành
công này có được duy tŕ không hay ông thấy những mô h́nh khác sẽ thay thế nó? Dường như phát triển các trường đại học đỉnh cao rất tốn kém. Ông có những lời khuyên nào cho các quốc gia như
Việt Nam vốn sẽ thu được lợi ích từ những trường đại học như thế này, nhưng gặp nhiều khó khăn trong việc xây dựng chúng?
LAWRENCE H. SUMMERS: Thành công của giáo dục đại
học tại Hoa Kỳ phản ánh nhiều thứ. Nó phản ánh một sự cam kết đầu tư nguồn lực. Nó phản ánh một văn hóa ở các trường đại học trong đó có ít sự chi phối của cơ quan quyền lực tập trung; thay
vào đó là một cơ chế cho phép tất cả các ư tưởng có thể nảy nở.
Yếu tố trọng yếu tạo nên thành công của các trường đại học Hoa Kỳ là sự cam kết đề cao quyền lực thống trị của các ư tưởng chứ không phải là ư tưởng
cho rằng phải có quyền lực thống trị¹.
Nếu một sinh viên sau đại học trẻ tuổi đă học tập, nghiên cứu ở Harvard được 18 tháng chứng minh rằng cách diễn giải sách giáo khoa của một giáo sư kỳ cựu là sai th́ hành động này đều được tất
cả hoan nghênh; và thường th́ người đầu tiên đưa ra lời chúc mừng chính là người có công tŕnh đă được sinh viên đó sửa sai. Duy tŕ nhiệt huyết này, sự va chạm này của các quan điểm và sự
tuân thủ này về nguyên tắc thống trị của các ư tưởng là điểm then chốt tạo nên thành công của chúng tôi.
Một yếu tố quyết định nữa là các trường đại học cạnh tranh mănh liệt với nhau để có được các sinh viên tốt nhất, các giảng viên trẻ tốt nhất và sự trung
thành của các nhà tài trợ. Thành công không đến từ việc lặp đi lặp lại những điều chính thống, mà đến từ việc tạo dựng ra ư tưởng mới. Không có môi trường cạnh tranh, th́ xu hướng tự lặp lại,
tự bằng ḷng với những ǵ đă có sẽ có thể thống trị.
Sau cùng, quản lư một trường đại học là một vấn đề tinh tế. Như chúng ta thường
chứng kiến ở các nước khác cũng như ngày càng thấy rơ trong giáo dục đại học công ở Hoa Kỳ, các nỗ lực quản lư mọi mặt hoạt động xă hội của những cơ quan chính quyền lớn đều đi đến kết cục
thất bại. Tính sáng tạo bị đẩy lùi thay v́ được thu hút, cảm hứng bị đè bẹp và kết quả thu được là sự thất vọng. Đồng thời, chúng ta cũng thấy rằng một đội tuyển không thể được quản lư bởi
những tuyển thủ của ḿnh. Ở rất nhiều nơi, các trường đại học được quản lư bởi những lănh đạo hàn lâm do giảng viên, sinh viên và nhân viên hành chính bầu ra. Khi đó, quyền lực của lănh đạo để
áp đặt tiêu chuẩn cao bị giảm thiểu và tầm nh́n của lănh đạo để đảm bảo khả năng đổi mới trong dài hạn bị hạn chế.
Thành công phụ thuộc vào giải pháp dung ḥa. Lănh đạo phải mạnh nhưng không quan
liêu. Lănh đạo phải nhận ra rằng những ư tưởng tuyệt với nhất đến từ các học giả sáng tạo, chứ không phải từ các giám đốc quản trị. Và lănh đạo phải biết rằng nếu mọi thứ đều là ưu tiên th́ sẽ
chả có ǵ là ưu tiên. Bởi v́ ưu tiên, giống như năng lượng và giống như vốn, phải được tiết kiệm.
Ghi chú: (¹)chữ
in nghiêng là của người trích tin.
Theo Việt Nam Net
|